Van Gürpınar’da Tarihî Kaya Mezarına Kaçak Kazı Operasyonu
Van’ın Gürpınar ilçesinde tarihî eser kaçakçılığını ve izinsiz kazı faaliyetlerini önlemeye yönelik yürütülen çalışmalar kapsamında önemli bir operasyon gerçekleştirildi. Üçdoğan Mahallesi’nin kırsal kesiminde bulunan bir kaya mezarında define aramak amacıyla kaçak kazı yapıldığı ve el yapımı patlayıcı kullanılması sonucu tarihî eserin tahrip edildiğinin belirlendiği bildirildi.
Gürpınar Cumhuriyet Başsavcılığı koordinasyonunda, İl Jandarma Komutanlığı ve Gürpınar İlçe Jandarma Komutanlığı ekiplerince yürütülen çalışma sonucunda olayla bağlantılı 5 şüpheli yakalandı.
Kaya Mezarı Alanında 5 Şüpheli Yakalandı
Edinilen bilgilere göre jandarma ekipleri, Üçdoğan Mahallesi kırsalındaki kaya mezarında izinsiz kazı yapıldığına ilişkin tespitlerin ardından operasyon düzenledi.
Operasyonda M.Y. (53), G.A. (46), B.D. (47), Y.B. (47) ve M.K. (58) isimli 5 şüpheli suçüstü yakalandı.
Olayın dikkat çeken yönlerinden biri, kazı sırasında el yapımı patlayıcı kullanıldığı ve tarihî eserin zarar gördüğünün bildirilmesi oldu. Tarihî kaya mezarları, geçmiş dönemlerin mezar mimarisi ve inanç dünyası hakkında önemli bilgiler taşıyabiliyor. Bu yapılara verilen zarar, yalnızca taş yüzeyinin bozulmasıyla sınırlı kalmayıp arkeolojik bilgilerin de kaybolmasına yol açabiliyor.
Operasyonda Çok Sayıda Kazı Ekipmanı Ele Geçirildi
Şüphelilerin üzerinde ve kazı alanında yapılan aramalarda, kazıda kullanıldığı değerlendirilen çok sayıda araç ve gereç ele geçirildi.
Bildirilen malzemeler şöyle:
7 boru tipi el yapımı patlayıcı
1 alan tarama cihazı
1 yılan kamera
1 jeneratör
1 metal dedektörü
2 hilti
1 darbeli matkap
1 balyoz
1 murç
1 akü
8 matkap bataryası
35 metre kablo
2 hilti ucu
1 çelik silikon
1 silikon tabancası
5 litre benzin
1 powerbank
1 el feneri
1 sırt çantası
1 ahşap çubuk
1 çift eldiven
3 batarya şarj istasyonu
3 elektrik bandı
Ele geçirilen malzemeler arasında hem elektrikli kazı ekipmanları hem de çeşitli teknik arama cihazları bulunuyor. Ancak bir cihazın veya ekipmanın ele geçirilmesi, tek başına herhangi bir tarihî eserin ya da hazinenin bulunduğu anlamına gelmiyor.
El Yapımı Patlayıcılar Güvenlik Önlemleriyle İmha Edildi
Operasyonda ele geçirilen 7 boru tipi el yapımı patlayıcının, İl Jandarma Komutanlığı Patlayıcı Madde İmha Timi tarafından gerekli güvenlik önlemleri alınarak imha edildiği bildirildi.
El yapımı patlayıcılar ciddi yaralanmalara ve can kayıplarına neden olabilecek tehlikeli düzeneklerdir. Bu tür şüpheli maddelerle karşılaşıldığında bunlara dokunulmaması, alanın terk edilmesi ve güvenlik güçlerine haber verilmesi gerekir.
5 Şüpheli Adliyeye Sevk Edildi
Operasyon kapsamında gözaltına alınan 5 şüphelinin, jandarmadaki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edildiği belirtildi.
Şüphelilerin hukuki durumuna ilişkin nihai karar yetkili adli makamlar tarafından verilecek. Olayla ilgili soruşturmanın sonucu hakkında daha fazla bilgi paylaşılması hâlinde gelişmeler netleşecek.
Tarihî Kaya Mezarları Neden Korunmalı?
Kaya mezarları, geçmişte yaşayan toplulukların mezar gelenekleri, taş işçiliği ve mimari anlayışı hakkında önemli veriler sağlayan kültür varlıklarıdır. Bu yapıların arkeolojik değeri yalnızca içlerinde bulunabilecek eşyalardan kaynaklanmaz; konumları, mimari özellikleri ve çevreleriyle kurdukları ilişki de tarihî açıdan önemlidir.
İzinsiz kazı, patlayıcı kullanımı veya taş yüzeylerin kırılması, uzmanların inceleyebileceği izleri ortadan kaldırabilir. Bu nedenle tarihî bir mezar ya da kaya yapısına rastlandığında, yapıya müdahale etmek yerine ilgili müze müdürlüğüne veya yetkili kurumlara bilgi verilmesi gerekir.
