Son Haberler

"Van Gürpınar’daki olay, izinsiz define kazılarının kültürel miras ve insan güvenliği açısından doğurabileceği riskleri gözler önüne seriyor. Özellikle tarihî kaya mezarında patlayıcı kullanıldığı ve yapının zarar gördüğünün bildirilmesi, olayın yalnızca izinsiz kazı boyutuyla değerlendirilmemesi gerektiğini gösteriyor. Kaya mezarları, geçmiş uygarlıkların yaşam biçimi ve inançları hakkında bilgi sunan arkeolojik yapılardır. Bu alanlarda gerçekleştirilen kontrolsüz müdahaleler, tarihî dokunun geri dönüşü zor biçimde bozulmasına neden olabilir. Ayrıca el yapımı patlayıcılar, bunları kullanan kişiler ve çevrede bulunanlar için ciddi tehlike oluşturur. Define arayışında bu tür yöntemlere başvurmak hem can güvenliğini riske atar hem de kültürel mirasa zarar verebilir. Hazineciyiz.com olarak tarihî eserlerin korunmasının, arkeolojik bulguların bilimsel yöntemlerle incelenmesinin ve yasal düzenlemelere uyulmasının önemini vurguluyoruz."

"Tokat’ın Niksar ilçesinde yaşanan olay, dedektör ve alan tarama cihazlarının kullanımında yasal sınırların bilinmesinin önemini bir kez daha gündeme getiriyor. Bu ekipmanlar farklı amaçlarla kullanılabilse de define arama faaliyetlerinin yürürlükteki mevzuata uygun biçimde gerçekleştirilmesi gerekiyor. Ayrıca alan tarama cihazlarıyla ilgili tanıtımlarda yer alan derinlik ve hedef tespit iddiaları, her arazi koşulunda kesin sonuç alınacağı anlamına gelmez. Cihazın teknik özellikleri kadar kullanım amacı, zemin yapısı ve ölçüm koşulları da dikkate alınmalıdır. Hazineciyiz.com olarak olayla ilgili adli sürecin sonucunu beklemenin ve doğrulanmış bilgiler üzerinden değerlendirme yapmanın önemli olduğunu düşünüyoruz. Tarihi mirasın korunması ve yasalara uygun hareket edilmesi, define merakının ayrılmaz bir parçasıdır."

"Beylikova'daki olayda dikkat çeken nokta, jandarma ekiplerinin kazı sırasında 5 şüpheliyi suçüstü yakalaması ve çok sayıda arama-kazı ekipmanına el koyması. Ancak mevcut bilgilerde herhangi bir hazine veya tarihi eser bulunduğuna dair doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor. Bu nedenle olayın “hazine bulundu” şeklinde değil, define arama amacıyla gerçekleştirildiği belirtilen izinsiz kazı operasyonu olarak değerlendirilmesi daha doğru olacaktır. Ayrıca dedektör, alan tarama cihazı veya yılan kamera gibi ekipmanların kullanılması tek başına bir bölgede tarihi eser bulunduğunu göstermediği gibi, bu cihazların varlığı da kazının sonucuna ilişkin kesin bir kanıt oluşturmaz. Asıl önemli konu, tarihi alanlarda yapılabilecek izinsiz kazıların kültürel mirasa verebileceği zarar. Bir arkeolojik buluntunun yalnızca kendisi değil, bulunduğu konum ve çevresindeki diğer bulgular da bilimsel açıdan değer taşıyor."

"Gölpazarı'nda yaşanan olay, define arama faaliyetlerinde yasal prosedürlerin önemini bir kez daha ortaya koyuyor. Özellikle tarihi geçmişi bulunan bölgelerde izinsiz kazı veya araştırma yapılması, yalnızca hukuki açıdan değil, olası arkeolojik kalıntıların zarar görmesi açısından da risk taşıyor. Bu olayda ise şu aşamada kamuoyuna yansıyan bilgiler, 2 kişinin define aradığı iddiasıyla suçüstü yakalandığı ve haklarında adli tahkikat başlatıldığı yönünde. Herhangi bir hazine veya tarihi eser bulunduğuna ilişkin doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor. Soruşturma tamamlanmadan şüpheliler hakkında kesin hüküm verilmemesi ve olayın resmi makamların açıklamaları doğrultusunda takip edilmesi gerekiyor."

"Bu olay, metal dedektörüyle yapılan aramalarda “en iyi sinyal her zaman en değerli hedefi gösterir” düşüncesinin doğru olmadığını gösteren ilginç bir örnek. Buradaki asıl dikkat çekici nokta, cihazın arıza yapmasına rağmen aramanın tamamen bırakılmaması ve kısa süre sonra tarihî niteliği bulunan bir eserin ortaya çıkması. Ancak Hazineciyiz olarak özellikle altını çizmek gerekir: Bir metal dedektörünün düzensiz sinyal vermesi tek başına hazine bulunduğu anlamına gelmez. Teknik arızalar ile gerçek hedef sinyallerini birbirinden ayırmak için cihazın doğru kullanılması, zeminin özelliklerinin bilinmesi ve gerektiğinde farklı yöntemlerle kontrol yapılması gerekir. Daha da önemlisi, yüzük gibi yüzlerce yıllık olduğu değerlendirilen bir eserin değeri yalnızca altın ağırlığıyla ölçülemez. Üzerindeki semboller, yazılar, üretim tekniği ve bulunduğu tarihî bağlam eserin bilimsel değerini belirleyen unsurlar arasındadır. Bu hikâyenin belki de en ilginç tarafı ise başka bir noktada: Yaklaşık 12 bin sterlin değer biçilen bir tarihî eser bile müzayedede alıcı bulamayabilir. Bu da arkeolojik eserlerin tahmini piyasa değeri ile gerçek satış fiyatının birbirinden farklı olabileceğini gösteriyor. Tarihî eser niteliği taşıyan buluntuların aranması ve çıkarılması konusunda ise her ülkenin kendi kültür varlığı mevzuatı bulunur. İngiltere'deki yasal düzenlemeler Türkiye'deki uygulamalardan farklıdır. Bu nedenle benzer bir keşfin Türkiye'de gerçekleşmesi halinde, eserin niteliğine ve buluntu koşullarına göre ilgili mevzuata uygun hareket edilmesi gerekir."