Çarpı X İşaretinin Anlamı Nedir? Kaya Üzerindeki X Ne Gösterir?
Kaya ve taş yüzeylerinde görülen X işareti, define araştırmalarında farklı şekillerde yorumlanan sembollerden biridir. Geleneksel yorumlarda yakınındaki bir hedefi veya son noktayı gösterebildiği ileri sürülse de X sembolünün tek başına kesin olarak define veya gömü anlamına geldiğini söylemek mümkün değildir.
"Çarpı X işareti, define araştırmalarında oldukça fazla anlam yüklenen sembollerden biridir. Fakat bu sembolün yorumlanmasında geleneksel define anlatıları ile arkeolojik gerçekleri birbirinden ayırmak büyük önem taşır. Küçük X işaretlerinin hedefe yakın olduğu ve örneğin 7 santimetrelik bir işaretin yaklaşık 15 metre çevreyi ifade ettiği yönündeki yorumlar, geleneksel define literatüründe bulunabilir. Ancak bunu bütün tarihî X işaretleri için geçerli bir ölçüm sistemi olarak kabul etmek doğru değildir. Aynı şekilde X'in haç veya istavroz anlamına geldiği yönündeki anlatılar da işaretin bulunduğu tarihsel bağlam araştırılmadan kesinleştirilemez. Hazineciyiz olarak X işaretlerinde en önemli unsurun sembolün kendisinden çok bağlamı olduğunu düşünüyoruz. Kaya üzerindeki X'i; kayanın yapısı, çevredeki diğer işaretler, tarihî kalıntılar ve bölgenin geçmişiyle birlikte değerlendirmek gerekir. Sonuç Kaya üzerindeki X veya çarpı işareti, define araştırmalarında farklı şekillerde yorumlanan sembollerden biridir. Geleneksel anlatılarda yakın hedef, son nokta, yön veya dini sembol gibi anlamlar yüklenebilir. Ancak X işaretinin boyutundan hareketle kesin mesafe belirlemek veya sembolü doğrudan hazine göstergesi kabul etmek bilimsel açıdan güvenilir değildir. Bir X işaretinin gerçek anlamını araştırırken işaretin insan yapımı olup olmadığı, bulunduğu alanın tarihî özellikleri ve çevresindeki diğer unsurlar birlikte değerlendirilmelidir. Yasal Uyarı Tarihî eser veya arkeolojik alan niteliği taşıyabilecek bölgelerde izinsiz kazı ve fiziksel müdahale hukuki yaptırımlara neden olabilir. Define veya tarihî eser araştırması yapmadan önce yürürlükteki mevzuat ve gerekli izinler dikkate alınmalıdır."